Mogelijk verbod op PFAS-middelen raakt aardappelteelt in de gemeente

Reimerswaal - Een mogelijk verbod op bestrijdingsmiddelen met PFAS kan gevolgen hebben voor aardappeltelers in Reimerswaal. Landelijk wordt onderzocht of tientallen middelen van de markt moeten verdwijnen vanwege risico’s voor het grond- en drinkwater. Tegelijkertijd vrezen telers dat het wegvallen van deze middelen invloed kan hebben op de opbrengst en kwaliteit van hun gewassen.

Door Sarah Klopmeijer

Vanwege recent Deens onderzoek worden deze middelen opnieuw bekeken. Volgens het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) blijkt uit dat onderzoek dat PFAS-stoffen in bestrijdingsmiddelen kunnen afbreken tot TFA, een stof die moeilijk afbreekt en zich kan ophopen in bodem en grondwater.

Het Ctgb onderzoekt nu wat deze inzichten betekenen voor de Nederlandse situatie. Daarom worden 46 bestrijdingsmiddelen opnieuw beoordeeld. Uiterlijk in april 2028 wordt besloten of middelen van de markt worden gehaald, de toegestane dosering wordt aangepast of dat gebruik onder voorwaarden mogelijk blijft.

Volgens het Ctgb is er geen acuut gezondheidsrisico, maar kan de ophoping van deze stoffen op de lange termijn gevolgen hebben voor de drinkwatervoorziening.

Zorgen bij aardappeltelers

Voor aardappeltelers kan een verbod grote gevolgen hebben. Een deel van de middelen wordt gebruikt om gewassen te beschermen tegen schimmels en ziekten, zoals de aardappelziekte phytophthora. Zonder bescherming kan een oogst in korte tijd verloren gaan.

Ook in gemeente Reimerswaal wordt die mogelijke impact gezien. Tonis, aardappelteler van Hof Seemaerte tussen Kruiningen en Yerseke, verwacht dat een verbod effect zal hebben op zijn bedrijf. “Aardappels zijn onze belangrijkste teelt. Als we bepaalde middelen niet meer kunnen gebruiken en het wordt een natte zomer, dan weet ik niet of we nog dezelfde opbrengst kunnen halen.”

Volgens hem kan het niet alleen gaan om minder opbrengst, maar ook om lagere kwaliteit. “Als de aardappelen ziek worden of minder goed groeien, haal je niet de kwaliteit die je gewend bent.”

Welke middelen precies verdwijnen, is nog niet duidelijk. Wel verwacht hij dat er middelen tussen zitten die belangrijk zijn voor de bescherming van het gewas. “Je kunt wel wat opvangen met andere middelen, maar als de ziektedruk hoog is, wordt dat gewoon te beperkt.

Effect in de regio

De mogelijke gevolgen beperken zich volgens de teler niet tot één bedrijf. In de regio speelt de aardappelteelt een belangrijke rol, ook voor de verwerking en industrie. “Als de kwaliteit of opbrengst verandert, heeft dat effect op meerdere bedrijven.”

Volgens hem is tijd belangrijk. “Als het over een aantal jaar verandert, kun je nog kijken naar alternatieven. Maar als het snel gebeurt, dan is dat echt een groot zorgpunt.”

Zorgen om drinkwater

Waar telers kijken naar de gevolgen voor de teelt, richten drinkwaterbedrijven zich op de impact op waterkwaliteit.
Volgens waterbedrijf Evides horen PFAS-stoffen niet thuis in het milieu of in drinkwaterbronnen.

Uit onderzoek in opdracht van provincies en drinkwaterbedrijven blijkt dat het gebruik van PFAS-houdende bestrijdingsmiddelen in de landbouw is toegenomen.
Deze middelen breken af in stoffen zoals TFA, die moeilijk te verwijderen zijn en in bodem en water terechtkomen.

Evides ziet dat deze stoffen al worden gemeten in bodem en (grond)water.
Volgens het bedrijf zijn zware zuiveringstechnieken nodig om een deel ervan te verwijderen. Die technieken zijn nog niet standaard en vragen grote investeringen.

Daarom pleit Evides voor maatregelen bij de bron.
“Wat er niet in komt, hoeven wij er niet uit te halen.” Volgens het waterbedrijf kan verdere vervuiling ertoe leiden dat in de toekomst extra zuiveringsstappen nodig zijn.

Botsende belangen

De discussie rond PFAS-middelen laat zien dat verschillende belangen samenkomen.
Aan de ene kant staat de bescherming van drinkwater en milieu, aan de andere kant de afhankelijkheid van de landbouw van bepaalde bestrijdingsmiddelen.

Voor inwoners is het onderwerp volgens Evides van belang omdat drinkwater een basisvoorziening is. Tegelijkertijd is de aardappelteelt een belangrijke sector in de regio.

De komende jaren moet duidelijk worden welke maatregelen worden genomen en wat de gevolgen daarvan zijn. Zowel telers als waterbedrijven volgen de ontwikkelingen nauwlettend.