COLUMN - De mentale schijf van vijf

Het is een open deur als ik zeg dat onze mentale gezondheid zwaar onder druk staat. De Raad voor Volksgezondheid en Samenleving trok onlangs breed de aandacht met zijn rapport: ‘Op de rem! Voorbij de hypernerveuze samenleving’. 

Hierin wordt ingegaan op de dieperliggende maatschappelijke en culturele oorzaken van de toenemende mentale gezondheidsproblemen. Het gaat niet meer om individuele problemen, maar om een uit de hand gelopen maatschappelijk probleem. Ruim een miljoen Nederlanders gebruiken antidepressiva en slaappillen. Anderen nemen hun toevlucht tot alcohol of drugs. 

Het rapport noemt toenemende individualisering, prestatiedruk en (technologische) versnelling als elkaar versterkende oorzaken die leiden tot problemen als gejaagdheid, prikkelbaarheid, concentratieproblemen, burn-outklachten, slaapproblemen en angst- en depressiegevoelens. Deze problemen komen vaker voor onder jongeren en vrouwen. 

Het vroegere VVD-kamerlid Ayaan Hirsi Ali kwam recent tot de opvallende constatering: ‘De teloorgang van het christendom heeft een leegte geschapen die door pseudoreligies en een zich verergerende epidemie van vertwijfeling gevuld wordt. Dat uit zich in stijgende cijfers van depressies, angststoornissen, drugsmisbruik en suïcides.’ 

Deze column biedt geen ruimte om op alles in te gaan, maar het is wel duidelijk dat we als samenleving dringend behoefte hebben aan meer rust. Langdurig te veel ballen in de lucht moeten houden eist vroeg of laat zijn tol en roept de vraag op hoe en wanneer de wal het schip zal keren. Ook als gemeente hebben we te maken met deze problematiek, bijvoorbeeld in de Jeugdzorg. De maatschappelijke impact ervan is enorm. Hoog tijd om het vroegere motto ‘Rust, reinheid en regelmaat’ opnieuw te gaan waarderen!

Wat kunnen wij verder doen? De titel boven deze column is ontleend aan het gelijknamige boek van psychiater Esther van Fenema; zij komt tot de volgende vijf adviezen:
- Investeer in sociale contacten
- Plan voldoende rust
- Beweeg voldoende
- Praat over je problemen
- Wees matig met smartphonegebruik.

Verbinding, verscheidenheid en vertraging worden in eerdergenoemd rapport aanbevolen als tegenwicht voor de doorgeslagen individualisering, prestatiedruk en versnelling. De gemeente Reimerswaal zet zich - samen met u - graag in voor een samenleving die oog en aandacht heeft voor elkaar!