Natuurbelevenis met ongewenste exoten…deel 2
AlgemeenOnder “Exoten” verstaan we organismen die hier in Zeeland niet op eigen kracht zijn gekomen maar zich door toedoen van de mens gevestigd hebben. Soms is dat een verrijking van de biodiversiteit maar meestal gaat het ongewenste indringers. Een voorbeeld en algemeen bekend is de Aziatische Hoornaar. Deze grote wespensoort kwam mee met tropische planten uit Azië en werd voor het eest in Spanje gezien. De eerste waarneming van een nest in Zeeland werd in 2017 in Dreischor gedaan. Ze jagen in de tijd dat ze hun larven moeten voeden op vliegende insecten. Bijen, wespen, vliegen en vlinders helpen mee de bloemen van vruchtbomen te bestuiven, dus zonder deze insecten geen voedsel voor ons.
Zodra de Gulden Roede in mijn tuin bloeide, zag ik deze exotische wesp regelmatig een bij of vlieg vangen. Ze gaan dan aan één poot aan de struik hangen zodat ze met de andere poten en bek het gevangen insect aan stukken kunnen scheuren. In die periode wonen ze al in, hun vaak 1 meter, grote nesten goed verborgen hoog in een boom. Die grote boomnesten zie je pas wanneer de blaadjes gevallen zijn. In een cirkel van 1 km rond Kwadendamme heb ik vijf grote boomnesten gevonden en doorgegeven aan waarneming.nl . Op kleine schaal worden ze nog bestreden, zo ook door de imkerverenigingen. Zodra het warmer wordt, komen de Koninginnen uit hun overwinteringsplek en beginnen met het bouwen van een zogenaamd Embryo nest, dat doen ze onder een afdak, een carport of op een zolder. Kijk op de site van de voedsel- en warenautoriteit hoe je kan handelen wanneer je het nest van een Aziatische Hoornaar ziet.
Maak niet zomaar alle op een Aziatische Hoornaar gelijkende insecten dood want er zijn ook hele nuttige insecten bij. De Europese Hoornaar brengt bijvoorbeeld geen schade aan.
Waar je als burger ook wat aan kunt doen is de verspreiding van de voor mens en dier gevaarlijke Reuzenberenklauw. Deze plant is in de 19e eeuw als sierplant ingevoerd uit Zuid-Rusland . Vooral tegen de Zeeuwse zwarte gepotdekselde schuur stonden deze planten heel mooi. Maar ze zaaien geweldig uit zodat ze nu al in heel Zeeland gezien worden. Volgens de wet moeten ze bestreden worden maar dat gebeurt lang niet overal. U kunt er ook wat aan doen, spit de plant met wortel en al uit. Maar ook helpt het wanneer u tijdens uw wandeling de bloemknoppen van deze plant afsnijdt. Maar wees voorzichtig dat u de bladeren niet aanraakt, want dan kunnen grote brandblaren ontstaan. De Reuzenbereklauw is vooral ongewenst omdat ze door hun grootte andere planten verdringen.
Veel van de ongewenste exotische planten verspreiden zich doordat mensen tuinafval in de bosrand gooien of als men overtollige waterplanten uit vijvers of aquaria in ons oppervlakte water gooien.
Uit “Plan van aanpak exotenbestrijding in de Provincie Zeeland” is te lezen, dat de zeer ongewenste Water Teunisbloem uit alle macht wordt bestreden. De plant groeit aan de wateroppervlakte en verstikt daarmee het onderwaterleven. De eerste waarneming is van 2004. Sindsdien heeft waterteunisbloem zich gevestigd op meerdere plaatsen in ons duingebied maar ook in natuurgebieden en parken. Vaak gaat het om honderden tot meer dan duizend ‘exemplaren’. Jaarlijks wordt in Oranjezon de plant bestreden, wat niet heeft kunnen voorkomen dat de soort hier geleidelijk verder uitbreidde. De milde winters van de afgelopen jaren helpen ook niet echt.
De moraal: gooi niet zomaar overtollige vijver- tuin-of aquariumplanten in de natuur maar gebruik hiervoor de groenbak.