De rechtbank ziet geen reden voor strengere landelijke maatregelen tegen PFAS. Foto: Marcelle Davidse
De rechtbank ziet geen reden voor strengere landelijke maatregelen tegen PFAS. Foto: Marcelle Davidse

PFAS-uitspraak raakt Reimerswaal niet

Kruiningen - De recente uitspraak van de rechtbank in Den Haag over PFAS verandert niets aan de sanering van het volkstuincomplex in Kruiningen. Voor wethouder Nico van der Hoest staat vast dat de lokale sanering gewoon doorgaat, ongeacht de juridische beslissing van de rechter over de verplichtingen van de staat met betrekking tot lozingen.

Door Sarah Klopmeijer

De rechtbank oordeelde woensdag 11 februari dat de Nederlandse staat juridisch gezien genoeg doet om verdere PFAS-vervuiling tegen te gaan. Eisers als de Zeeuwse Milieufederatie en Gezond Water hadden de staat willen verplichten tot striktere maatregelen, waaronder een onmiddellijke stop op lozingen en een saneringsplicht voor bestaande vervuiling. De rechter wees die eisen echter af. Volgens Van der Hoest heeft die uitspraak geen invloed op de lokale situatie in Kruiningen: “De uitspraak staat los van wat wij doen in Reimerswaal. Wij gaan gewoon door met de sanering waar wij mee bezig zijn.”

Sanering: De sanering van het volkstuincomplex in Kruiningen betekent dat de vervuilde grond volledig wordt verwijderd en afgevoerd naar speciale verwerkingslocaties. 
Omdat PFAS zeer moeilijk afbreekbare en schadelijke stoffen zijn, moet de grond tot een veilige waarde worden uitgegraven. Daarna wordt het terrein aangevuld met schone grond, zodat de percelen weer veilig gebruikt kunnen worden door de tuiniers. 

Saneringsplicht blijft leidend

Het moestuincomplex in Kruiningen ligt al maanden stil vanwege PFAS-vervuiling die bij metingen boven de landelijke normen van het RIVM uitkwam.
De sanering, die al begonnen was in de zomer van 2025, werd vertraagd door de ontdekking van diepere verontreiniging die in 2014 niet werd opgemerkt.
Ondanks de landelijke uitspraak blijft de gemeente volledig verantwoordelijk voor het schoonmaken van de grond. “Het gaat om de hoeveelheid vervuiling in de grond. Daar heeft het RIVM normen voor gesteld en wij zitten ver boven die norm. Dat betekent dat wij altijd moeten saneren. Dat is gewoon opdracht vanuit Den Haag,” legt Van der Hoest uit.

Volgens de wethouder gaat het grootste deel van de saneringskosten naar het afvoeren van vervuilde grond naar speciale locaties. “Daar maak ik me veel zorgen over. Die kosten worden steeds hoger. Het uitgraven zelf is niet het duurste, maar het veilig en verantwoord afvoeren van de grond kost aanzienlijk.”

De gemeente verwacht dat het Rijk financiële steun blijft leveren voor de sanering: “Ze hebben ieder jaar een pot voor dit soort projecten. Ook dit jaar weer. We hopen in juni weer een positief antwoord te krijgen,” aldus Van der Hoest.

Landelijke regels

Hoewel de lokale sanering doorgaat, uit Van der Hoest kritiek op de landelijke normen.
Hij vindt dat het Rijk de inwoners onvoldoende beschermt en erkent dat PFAS pas sinds 2019 echt als gevaar wordt onderkend. “Er moet nog heel veel onderzoek worden gedaan. Het probleem is dat PFAS bijna overal zit,” zegt de wethouder.
Hij wijst erop dat PFAS niet alleen uit industriële bronnen komt, maar ook via dagelijkse handelingen wordt verspreid, bijvoorbeeld door cosmetica of afspoeling in het riool.

Volgens Van der Hoest toont de uitspraak van de rechter dat de staat juridisch genoeg doet. Het ontbreekt in Nederland aan een wettelijke maximum norm voor lozingen, maar dat betekent volgens hem niet dat de bescherming van inwoners voldoende is. “Een rechter toetst aan aangenomen wetten en maatregelen. Het is jammer dat er niet strengere regels zijn, zoals in België, maar het geeft wel een realistisch beeld van wat juridisch mogelijk is op dit moment.”

De wethouder benadrukt dat de gemeente Reimerswaal als afzonderlijke entiteit opereert, met eigen verantwoordelijkheden en afwegingen.
Dit geldt niet alleen voor saneringen, maar ook voor bezwaarprocedures tegen lozingen van PFAS door bedrijven in de regio.
Zo heeft de gemeente eerder bezwaar aangetekend tegen lozingen bij Sabic, een lokaal bedrijf.

Sanering blijft prioriteit

Voor de inwoners van Kruiningen betekent dit dat de sanering van het moestuincomplex onverminderd doorgaat. Van der Hoest onderstreept dat de gemeente voor volledige sanering blijft gaan.
Voor vervuilde bodem is er wel een norm wanneer je verplicht bent te saneren.
Tegelijkertijd maakt hij zich zorgen over de kosten: "We hopen dat het Rijk financieel blijft bijdragen, want zonder die steun wordt het een enorme last voor de gemeente,” zegt hij.

Voor de tuinders en omwonenden betekent dit dat de gemeente er alles aan doet om het complex zo snel mogelijk weer veilig te maken.
De eerdere vertraging door diepere PFAS-verontreiniging en aanvullende maatregelen blijft een aandachtspunt, maar de gemeente houdt vast aan de saneringsplicht en de uitvoering van het plan.

De uitspraak in Den Haag laat zien dat lokale saneringen en landelijke regelgeving twee aparte sporen vormen. Terwijl de rechtbank zich beperkt tot juridische kaders en nationale verplichtingen, blijft Reimerswaal concreet werk leveren aan een veilige leefomgeving voor haar inwoners.

In Kruiningen gaat de gemeente desondanks onverminderd door met het schoonmaken van vervuilde grond.
De rechtbank ziet geen reden voor strengere landelijke maatregelen tegen PFAS. Foto: Marcelle Davidse