Nieuwe tegenslag voor moestuinders in Kruiningen
AlgemeenKruiningen - De sanering van het moestuincomplex in Kruiningen loopt verdere vertraging op. De oorzaak is de ontdekking van een nieuwe plek met ernstige PFAS-vervuiling in een hoek aan de rand van het voor de sanering afgegraven deel. Voor de tuiniers is dit een enorme tegenslag. Het tuinseizoen van 2026 dreigt voor hen volledig verloren te gaan.
Door Chris Halkes
Wethouder Nico van der Hoest van de gemeente Reimerswaal heeft de hobbytuiniers van tuiniersvereniging Cruyningen hiervan op 23 januari op de hoogte gebracht. Hij sprak daarbij van een ‘heel triest verhaal’.
Onderzoek naar de aard en omvang van de vervuiling zal pas eind februari een precies beeld geven. Vanwege de onrust onder de tuiniers kwam Van der Hoest al met de informatie naar buiten zonder dat hij op veel vragen een antwoord zou kunnen geven. Wat hij wel kon zeggen was dat het gesaneerde deel ook echt schoon is, en dat na de aanvullende sanering het hele complex echt schoon zal zijn.
Het volkstuincomplex in Kruiningen heeft ruim dertig percelen. De sanering ervan begon vorig jaar zomer, nadat in 2023 was vastgesteld dat de grond verontreinigd was met onacceptabele hoeveelheden PFAS. Voor de sanering moest 6500 ton grond worden afgevoerd en vervangen, waarvoor de gemeente Reimerswaal een Rijkssubsidie van 1 miljoen euro kon gebruiken. De verwachting was toen nog dat de sanering begin dit jaar zou kunnen zijn afgerond en de tuiniers in het voorjaar weer in hun tuintjes aan de slag konden gaan.
Ingewikkeld verhaal
De nieuwe vervuiling kwam afgelopen najaar aan het licht bij controlemetingen na het afgraven. Dat deze niet eerder was ontdekt, heeft te maken met de indertijd veronderstelde oorzaak van de vervuiling. “Het is een ingewikkeld verhaal”, geeft Van der Hoest toe. Op de locatie van het volkstuincomplex is in 2014 met asbest vervuild puin dat daar begraven lag, verwijderd. Bij die sanering werd de grondlaag boven het puin afgeschraapt, opzijgelegd en na afloop samen met van elders aangevoerde schone grond teruggebracht.
Dat gebeurde in een tijd dat PFAS onbekend was; dus toen de verontreiniging in 2023 werd ontdekt, was de gedachte dat die ‘schone grond’ mogelijk PFAS had bevat, zo legt Van der Hoest uit. Daardoor ging het bodemonderzoek naar PFAS niet diep genoeg om de dieper liggende PFAS-verontreiniging te ontdekken.
Juist vanwege die diepte – tot 3 meter diep - is de theorie nu dat het gaat om een heel oude PFAS-verontreiniging. Een deel daarvan kan bij de werkzaamheden in 2014 vermengd zijn geraakt met de aangebrachte schone grond en daarmee in de bovenlaag zijn verspreid. Dat is de PFAS verontreiniging die nu is gesaneerd.
Blusschuim
Over de oorzaak van de oude diepliggende verontreiniging tast de gemeente Reimerswaal in het duister. “Er is niets over bekend”, zegt Van der Hoest. “Gezien het type PFAS zou het afkomstig kunnen zijn van blusschuim, maar de brandweer zegt daar nooit iets gedaan te hebben. En vroeger liet men ook kinderen spelen in dat blusschuim.”
Uit metingen rondom de vervuilde plek blijkt dat het gaat om een geïsoleerde verontreiniging. “Eromheen is het schoon. Het is daarom zeer onwaarschijnlijk dat de PFAS van elders afkomstig is, zoals van lozingen op de Westerschelde”, aldus de wethouder. Ook de kans dat hierdoor elders vervuiling van het grondwater zal optreden is volgens de gemeente verwaarloosbaar, al wordt dat wel onderzocht.
Naar verwachting gaat de extra sanering nog eens een half tot 1 miljoen euro kosten, boven op het miljoen van de al gaande sanering. Reimerswaal verwacht ook hiervoor een bijdrage van het Rijk te kunnen krijgen, maar de aanvraagprocedure kost tijd. Ook dat draagt bij aan de vertraging. Het werk aan de sanering ligt sinds het najaar stil. “We doen ons best het allemaal zo snel mogelijk voor elkaar te krijgen”, zegt Van der Hoest. “Als we de sanering voor de zomervakantie afgerond kunnen hebben, is er voor de tuinders in het najaar misschien nog iets mogelijk.”