Project ‘Ons Kruiningen’ brengt organisaties dichter bij elkaar

Kruiningen - Wat begon met zorgen over gedrag van leerlingen op basisscholen, is in enkele jaren uitgegroeid tot een dorpsproject waarin scholen, jongerenwerk, bibliotheek, verenigingen, kerken en gemeente samenwerken. In Kruiningen draait het project ‘Ons Kruiningen’ inmiddels niet alleen meer om overlast of opvoeding, maar vooral om contact tussen organisaties in het dorp. En juist daarin zien betrokkenen de grootste verandering.

Door Sarah Klopmeijer

De aanleiding voor het project lag in zorgen die een schooldirecteur in Kruiningen uitte over het gedrag van leerlingen. Volgens projectleider Jan de Vlieger ging het niet om één incident, maar om een breder gevoel dat bepaalde omgangsvormen minder vanzelfsprekend werden.
“Dankjewel zeggen, ja meneer, ja mevrouw, iemand aankijken als die tegen je praat,” somt hij op. Toen ook de andere basisscholen in het dorp aangaven die signalen te herkennen, ontstond het idee om gezamenlijk naar een oplossing te zoeken.

Op 16 mei 2023 ging Ons Kruiningen officieel van start. Het project loopt vier jaar en duurt in principe tot 2027. In de tussentijd groeide het initiatief uit tot een netwerk waarin organisaties elkaar sneller weten te vinden wanneer er iets speelt in het dorp.

Volgens De Vlieger zit daar inmiddels de grootste winst van het project. “Eén van de belangrijkste doelen die we gehaald hebben, is dat er een netwerk is ontstaan van mensen die allemaal zien: dit is ons dorp en het moet fijn zijn voor iedereen om hier te wonen.”

Jongerenwerk op school

Binnen dat netwerk speelt het jongerenwerk een belangrijke rol. Jongerenwerker Jeroen Kempees ziet dat zijn werk de afgelopen jaren duidelijk is veranderd.
“We organiseren activiteiten, runnen een jongerencentrum, staan voor de klas, geven voorlichting en zijn een klankbord voor jongeren, maar ook voor ouders,” zegt hij.
Volgens Kempees zit de grootste verandering in de manier waarop jongerenwerk tegenwoordig onderdeel is geworden van het dagelijkse leven in het dorp.
“Waar ik vroeger nog wel eens op een eilandje zat, is het nu zo dat je bij scholen gewoon binnen kunt lopen,” zegt hij. “Directeuren weten je te vinden, docenten weten je te vinden. En vervolgens kun je via je netwerk sneller iets oplossen.”
Die korte lijnen zorgen er volgens hem voor dat signalen sneller worden opgepakt. Wanneer er ergens onrust ontstaat of jongeren betrokken raken bij een incident, kan het jongerenwerk vaak snel in gesprek gaan met de jongeren die erbij betrokken zijn.
Ook het jongerencentrum in Kruiningen speelt daarbij een belangrijke rol. Dat centrum opende in 2024 en is volgens Kempees uitgegroeid tot een plek waar jongeren elkaar kunnen ontmoeten.
“Ik denk dat dat voor ons de kers op de taart was,” zegt hij. “Waar vroeger meer het wij-zij-gevoel speelde, zie je nu jongeren gewoon naast elkaar op de bank zitten gamen of samen poolen. Dan maakt het niet meer uit waar iemand vandaan komt of welk geloof iemand heeft. Je bent gewoon een jongere.”

Tekst gaat verder onder foto

In het jongerencentrum en de bibliotheek in Kruiningen ontmoeten jongeren elkaar en brengen ze samen tijd door.

Minder onrust in het dorp

Volgens betrokkenen betekent dat niet dat alle problemen verdwenen zijn. De Vlieger benadrukt dat incidenten altijd zullen blijven voorkomen en dat het project ook niet bedoeld is als vervanging van politie of handhaving.
Maar de betrokkenen zien wel verschil in het dorp. “De voetbal heeft geen problemen meer en er is in de avond minder onrust of overlast,” zegt De Vlieger. “Er is gewoon meer samenspraak.”
Ook Kempees merkt dat het contact met jongeren is veranderd. Volgens hem heeft juist dat contact invloed op de sfeer in het dorp.
“Voor mijzelf is het verbeterde contact met jongeren de grootste winst,” zegt hij. “Daardoor is de overlast ook wel minder geworden. Maar het mooiste is dat ze ons weten te vinden als ze ergens mee zitten en dat ze, in plaats van altijd het boetekleed aan te trekken, ook gewoon echt leuke dingen kunnen ervaren.”
Volgens hem helpt het daarbij als ook volwassenen de jongeren wat vaker positief benaderen en niet alleen wanneer er iets misgaat.
“Mensen moeten niet zo snel oordelen over jongeren,” zegt Kempees. “Het zijn jongeren die wel eens foutjes maken, maar die ook gewoon vaak gezien of gehoord willen worden.”

Blik op de toekomst

Het project Ons Kruiningen loopt in principe tot 2027. Met nog ongeveer een jaar te gaan kijken de betrokken organisaties inmiddels ook vooruit naar wat er daarna gebeurt. Binnenkort komen zij opnieuw bij elkaar voor een evaluatie van het project.
Volgens projectleider Jan de Vlieger laten de afgelopen jaren vooral zien wat er mogelijk is wanneer organisaties elkaar beter weten te vinden.
“Als we dit loslaten, raken we iets waardevols kwijt,” zegt hij.
Ook jongerenwerker Jeroen Kempees vindt het belangrijk dat de samenwerking blijft bestaan.
“Het fundament is gelegd,” zegt hij. “Maar je moet het nog verder doorzetten, zodat kinderen over een paar jaar niet anders meer kennen.”

Samenwerking Ons Kruiningen bereikt ook bibliotheek

Naast scholen en jongerenwerk is ook de bibliotheek in Kruiningen betrokken bij het project ‘Ons Kruiningen’. Voor bibliotheekmedewerker Karina Leijs ligt de grootste opbrengst vooral in de samenwerking die de afgelopen jaren is ontstaan.
“Voor ons is het belangrijkste het netwerk dat je ermee opgebouwd hebt,” zegt zij. “En de samenwerking met de scholen, het jongerenwerk en andere organisaties in het dorp.”

Hoewel de bibliotheek zelf niet direct te maken had met de overlast die destijds aanleiding vormde voor het project, zag Leijs wel een kans om via Ons Kruiningen meer verbinding te leggen met andere partijen in het dorp.
“De bibliotheek stond er toch altijd een beetje buiten,” vertelt zij. “Vroeger kwam je hier vooral om een boek te lenen. Door Ons Kruiningen werken we meer samen met het jongerenwerk en organiseren we vaker activiteiten. Daardoor laten we ook beter zien wat de bibliotheek allemaal doet.”

Tekst gaat verder onder foto

Het bord wat ze in de Chill Zone gemaakt voor de herinrichting van de bibliotheek. 

Volgens Leijs helpt die samenwerking om nieuwe doelgroepen te bereiken. Jongeren komen niet altijd vanzelf naar de bibliotheek, waardoor het belangrijk is om hen ook op andere plekken te ontmoeten.
Een voorbeeld daarvan is een zogenoemde pizzasessie die werd georganiseerd in de chillzone van het jongerenwerk. Medewerkers van de bibliotheek gingen daar onder het genot van een pizza in gesprek met jongeren over hun beeld van de bibliotheek en wat zij er graag zouden willen zien.
“Dat was een leuke manier om met jongeren in gesprek te komen,” zegt Leijs. “Je hoort dan hoe zij naar de bibliotheek kijken en wat hen zou aanspreken.”

Naast dit soort gesprekken organiseert de bibliotheek ook activiteiten, bijvoorbeeld tijdens schoolvakanties. Daarbij wordt geprobeerd om aan te sluiten bij onderwerpen die jongeren interessant vinden.
Toch merkt Leijs dat het niet altijd eenvoudig is om jongeren ook voor boeken te enthousiasmeren.
“Wat me verrast, is dat het zo moeilijk blijft om kinderen te motiveren om te lezen,” zegt zij. “Bij de activiteiten komen ze wel, maar om ze daarna ook terug te zien in de bibliotheek, dat is weer wat anders.”

Volgens haar zit de waarde van het project daarom niet alleen in afzonderlijke activiteiten, maar vooral in de samenwerking tussen organisaties.
“Nu weet je elkaar makkelijker te vinden,” zegt Leijs. “Als er iets speelt of als je een idee hebt voor een activiteit, dan pak je sneller de telefoon of loop je even bij elkaar binnen.”

Juist dat netwerk maakt volgens haar het verschil. Door samen te werken met scholen, jongerenwerk en andere organisaties in het dorp kan de bibliotheek beter aansluiten bij wat er in Kruiningen speelt.
“Je staat er niet meer alleen voor,” zegt Leijs. “En dat maakt het makkelijker om samen iets op te zetten voor jongeren in het dorp.”